O 1000 dni

Powrót

Co z tym cukrem?

Okres 1000 pierwszych dni to czas najintensywniejszego rozwoju, właściwe żywienie jest kluczowe by w pełni wykorzystać ten ważny etap. Cukier jest obecnie wymieniany przez ekspertów za jeden z najbardziej negatywnych składników diety1. Niestety w Polsce częste jest podawanie słodzonych produktów i słodzenie posiłków już niemowlakom. Dlaczego nie warto zapewniać maluchom „słodkiego życia”? 

Różne formy cukru w produktach spożywczych
Cukier to substancja otrzymywana zwykle z buraka cukrowego lub trzciny cukrowej. Dodawany jest do wielu rodzajów produktów spożywczych: napojów, sosów (np. do keczupu), płatków śniadaniowych, dżemów, jogurtów, serków homogenizowanych oraz oczywiście do słodyczy. Na rynku istnieje bardzo dużo wyrobów, które nie mają w swoim składzie sacharozy, ale inne rodzaje cukru, takie jak fruktoza, syrop glukozowy, syrop glukozowo-fruktozowy, miód czy maltoza. Warto przed zakupem dokładnie czytać etykiety. Żywność, w której cukier kryje się pod inną postacią, traktuj tak samo jak inne słodzone produkty, czyli ograniczaj jej spożycie. Używanie produktów ze słodzikiem nie jest dobrym sposobem na ograniczanie spożycia cukru. Słodziki nie zawierają żadnych wartościowych składników odżywczych, są to substancje dodatkowe zdecydowanie niepolecane w diecie małych dzieci2

Rozszerzanie diety – tak, cukier – nie

Na etapie rozszerzania diety kluczowe jest prowadzenie diety wspierającej prawidłowy rozwój. Żywienie musi opierać się na pełnowartościowych i różnorodnych posiłkach dostosowanych do wieku i potrzeb rozwijającego się organizmu. Jednym z najczęstszych błędów żywieniowych popełnianych w czasie rozszerzania diety jest dosładzanie posiłków i napojów, by dostosowywać ich smak do upodobań osób dorosłych3. Warto wiedzieć jednak, że najmłodsi chętnie akceptują smak neutralny. Podawanie niesłodzonych i niesolonych pokarmów zaleca się nie tylko z powodu długofalowego wpływu na zdrowie dziecka, ale także kształcenia właściwych przyzwyczajeń i preferencji żywieniowych w późniejszym życiu4. Oznacza to, że jest szansa, że małe dziecko otrzymujące słodkie dania w późniejszym wieku również będzie częściej i chętniej jadło takie produkty, co jest bardzo niekorzystne dla zdrowia. Polscy eksperci i Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) jednogłośnie zalecają, by w jadłospisie niemowląt unikać dodawania cukru

Ile cukru dla dziecka?
Ilość cukru w syropach, napojach lub posiłkach przygotowywanych w domu nie może przekraczać 10% dobowego zapotrzebowania na energię5. Przykładowo dwuletnie dziecko o wadze 12 kg nie powinno spożywać dziennie więcej niż 4 łyżeczki cukru, przy czym pół szklanki soku owocowego właściwie pokrywa cały ten limit! Z badań wynika, że w Polsce aż 75% dzieci w wieku od 1. do 3. roku życia spożywa za dużo cukru, a słodycze otrzymują już pięciomiesięczne dzieci6. Czym to grozi? Zbyt duża ilość cukru w diecie dziecka, którego źródłem mogą być dosładzane potrawy i napoje przygotowywane w domu, a także podawane w nadmiarze soki i słodzone napoje oraz słodycze, przyczynia się do rozwoju próchnicy zębów, nadmiaru masy ciała, zaburzeń łaknienia oraz zaparć7. Długofalowo może prowadzić do rozwoju chorób, takich jak otyłość, choroby serca, cukrzyca, zaburzenia psychoruchowe czy nowotwory8. Dodatkowo, spożywając produkty słodzone dziecko traci apetyt na wartościowe posiłki, co grozi niedoborami, bardzo niebezpiecznymi w czasie intensywnego wzrostu i rozwoju. Badania2 pokazują niestety, że dzieci spożywające znaczne ilości słodkich produktów jednocześnie jedzą mniejsze ilości produktów mlecznych, a także warzyw oraz produktów zbożowych zawierających cenny błonnik9

Jak eliminować cukier z diety dziecka?
Najlepszym sposobem na ograniczanie spożycia słodyczy jest zastępowanie ich równie atrakcyjnymi dla dzieci deserami w postaci świeżych lub suszonych owoców. Słodzone napoje lub herbatę z cukrem zastępuj wodą np. z cytryną. Jeśli podajesz kakao, to wybieraj tradycyjne i ogranicz ilość cukru a najlepiej wcale go nie dodawaj. Zamiast owocowego jogurtu czy serka ze sklepu lepiej podać dziecku jogurt naturalny z dodatkiem świeżych owoców. Potrawy o lekko słodkim smaku można przyprawiać odrobiną wanilii, cynamonu, goździków. Zdrowe żywienie to nawyk, który warto wyrabiać od najmłodszych lat. Kluczowe są też dobre wzorce przekazywane przez opiekunów. Niestety często rodzice nie dają dzieciom najlepszego przykładu, ponieważ sami spożywają duże ilości cukru, w 2015 roku statystyczny mieszkaniec Polski zjadł go aż 40,5 kg10! Pamiętaj: opiekun decyduje CO i kiedy dziecko zje, natomiast dziec­ko decyduje ile zje11, warto być konsekwentnym, gdyż właściwe preferencje i zachowania żywieniowe to ważna inwestycja na przyszłość

Warto pamiętać, że prawidłowe nawyki żywieniowe wykształcone w trakcie 1000 pierwszych dni mają znaczący wpływ na jakość zdrowia i życia dziecka zarówno teraz, jak i w przyszłości. Podawanie niesłodzonych pokarmów jest jedną z najważniejszych wskazówek dla opiekunów dzieci w tym kluczowym dla rozwoju czasie. Pamiętaj: ten etap już nigdy się nie powtórzy!  

 

Przypisy Rozwiń
  • 1. Wierzejska R., Cukier w diecie dzieci i młodzieży. Najwyższy czas na zahamowanie spożycia, Standardy Medyczne/Pediatria, 2017, T. 14, XXX-XXX
  • 2. Poradnik żywienia dziecka w wieku od 1. do 3. roku życia, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 2013
  • 3. Poradnik żywienia niemowląt, Medycyna Praktyczna, Kraków 2016
  • 4. Szajewska H. i wsp., Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Pediatria, 2014, 11.3 321-338.
  • 5. Jarosz M., Normy żywienia dla populacji polskiej, IŻŻ, Warszawa, 2017.
  • 6. Weker H. i wsp.: „Kompleksowa ocena sposobu żywienia dzieci w wieku od 5. do 36. Miesięca życia w Polsce”, Instytut Matki i Dziecka,2016.
  • 7. Poradnik żywienia dziecka w wieku od 1. do 3. roku życia, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 2013
  • 8. Natella S., Divan V., Rana M., Mills Ch „Sugar consumption at a crossroads”, Research Institute. Though leadership from Credit Suisse Research and the world’s foremost experts, September 2013.
  • 9. Ruottine S. et al.: ”High sucrose intake is associated with poor quality of diet and growth between 13 months and 9 years of age”; Pediatrics 2008; 121; e1676.
  • 10. Rocznik Statystyczny Rolnictwa 2016, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 2016 r.
  • 11. Szajewska H. i wsp., Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia PTGHiŻD. Pediatria, 2014, 11.3 321-338.

Czy znalazłeś odpowiedź na swoje pytanie?
Jeśli nie zadaj pytanie ekspertowi.

Przeczytaj również

Chcesz regularnie otrzymywać porady dopasowane do wieku Twojego maluszka? Zapisz się do naszego newslettera!
Chcesz regularnie otrzymywać
porady dopasowane do wieku
Twojego maluszka?
Zapisz się do naszego newslettera!
Zapisz się