1000 dni żywienia / Planowanie ciąży i ciąża / Ciąża

Czy kawa w ciąży jest dozwolona

Kawa w ciąży jest dozwolona, ale w niewielkich ilościach. Jest to związane z zawartością kofeiny. Przyszła mama powinna ograniczyć do minimum dzienną ilość kofeiny w swojej diecie. Eksperci zalecają, aby nie przekraczać dawki 200-300 mg na dzień. Taka ilość kofeiny znajduje się w 2-3 małych filiżankach kawy. Należy jednak pamiętać, że kofeinę zawierają też inne produkty.

Gdzie ukrywa się kofeina?

Kofeina naturalnie występuje w kawie, herbacie oraz w mniejszych ilościach w kakao i czekoladzie. Zawierają ją również napoje energetyzujące, niektóre napoje gazowane typu cola oraz suplementy diety. Kofeina dodawana jest też czasem do leków np. z grupy przeciwbólowych.

Zawartość kofeiny w wybranych napojach

Rodzaj napoju

Ilość kofeiny

filiżanka czarnej kawy

70-140 mg

filiżanka kawy rozpuszczalnej

95 mg

filiżanka  espresso

57 mg

filiżanka kawy mrożonej

50-70 mg

szklanka czarnej sypanej herbaty

65 mg

szklanka herbaty w torebkach

46 mg

szklanka zielonej herbaty

31 mg

butelka (0,33 l) coca-coli

45 mg

 

Dlaczego należy ograniczyć kofeinę w ciąży?

Kofeina łatwo się wchłania w organizmie i przenika przez łożysko do płynu owodniowego. Dla rozwijającego się płodu nie jest to substancja obojętna. Narządy dziecka m.in. wątroba, nie są w pełni wykształcone i nie potrafią prawidłowo poradzić sobie z jej rozkładem. Dlatego czas metabolizmu kofeiny w organizmie płodu znacznie się wydłuża i wynosi średnio aż 150 godzin (!). Dla porównania u osoby dorosłej jest to ok. 4 godzin. Wydłużony metabolizm stwarza zagrożenie dla rozwoju płodu. Zakłócony przepływ krwi w łożysku utrudnia transport substancji odżywczych od matki do dziecka i może przyczynić się do zmniejszonej masy urodzeniowej. Wysokie dzienne spożycie kofeiny, przekraczające 300 mg na dobę, zwiększa ryzyko przedwczesnego porodu i poronienia.

Co zamiast kawy?

Kawę w ciąży można zastąpić kawą zbożową lub z cykorii albo wybrać kawę bezkofeinową. Jeżeli przyszła mama nie może obyć się bez prawdziwej kawy, to najlepiej ograniczyć jej ilość do 1 małej filiżanki dziennie. Zamiast tradycyjnej herbaty warto sięgnąć po naturalne herbaty owocowe lub rooibos, które nie zawierają kofeiny. Woda mineralna czy soki owocowe również będą się świetnie komponować z posiłkami.

Autor: mgr inż. Marta Wójtowicz - edukatorka żywieniowa programu "Zdrowo Jemy Zdrowo Rośniemy"


Piśmiennictwo:

  1. Bojarowicz  H., Przygoda M., 2012. Kofeina. Część II. Kofeina a ciąża. Możliwość uzależnienia oraz toksyczność. Zastosowanie kofeiny w farmacji i kosmetologii. Problemy Higieny i Epidemiologii, 93, 1, 14-20.
  2. Lesińska-Sawicka M., 2011. Planowanie ciąży a stosowanie używek w czasie ciąży przez kobiety z wybranych krajów europejskich. Problemy Higieny i Epidemiologii,  92, 1, 127-131.
  3. Pawłowska-Muc A., Łepecka-Klusek C., Stadnicka G., Pilewska-Kozak A., 2015. Używki w ciąży - kofeina.  Journal of Education, Health and Sport, 5, 6, 395-406.
  4. Wiśniewska-Łowigus M., Drobik P., 2013. Zagrożenia związane ze spożywaniem kofeiny w ciąży. Pielęgniarstwo Polskie, 47, 1, 28-33.