O 1000 dni

Powrót

Tłuszcze w diecie dziecka

Odpowiedniej jakości tłuszcze zwierzęce i roślinne są źródłem energii oraz składników odżywczych niezbędnych dla prawidłowego wzrostu i rozwoju Twojego dziecka. Dlatego też codzienna urozmaicona dieta malucha powinna zawierać tłuszcze. 
Dowiedz się, jakie tłuszcze wybierać w żywieniu dziecka, a jakich unikać.

Co dobrego w tłuszczach?
Tłuszcze pokarmowe odgrywają ważną rolę w żywieniu dziecka, gdyż stanowią źródło energii dla młodego, rozwijającego się organizmu. Tworzą też warstwę izolacyjną w tkance podskórnej, która zabezpiecza organizm przed utratą ciepła i służy jako ochronna wyściółka dla narządów wewnętrznych. Są one również źródłem kwasów tłuszczowych, w tym niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, tzw. NNKT, których organizm człowieka sam nie wytwarza i które muszą być dostarczane z żywnością.
Tłuszcze poprawiają też smak i zapach  pokarmów, co jest szczególnie istotne dla małych niejadków. Dzięki temu pomagają w dostarczeniu do organizmu również innych cennych składników, takich jak białka i węglowodany. Tłuszcze pomagają też we wchłanianiu rozpuszczalnych w nich witamin A, D, E i K, których niedobór może prowadzić do zaburzenia wzrostu i rozwoju.

Optymalna ilość tłuszczu w diecie
Tłuszcze powinny znaleźć się w codziennym jadłospisie dziecka, a ich restrykcyjne ograniczanie może wpływać niekorzystnie na ich tempo wzrostu i rozwoju. W żywieniu dzieci po 1. roku życia ilość tłuszczu powinna pokrywać ok. 30-35% całodziennego zapotrzebowania na energię. Jest to ilość większa w porównaniu z dietą dorosłych. Zgodnie z modelowym talerzem żywienia optymalna ich ilość to 1-2 porcje dziennie (sprawdź, co oznacza 1 porcja, korzystając z naszego modelowego talerza żywieniowego). Należy pamiętać, że nie tylko masło i oleje są źródłem tłuszczu. Występuje on również w mięsie i jego przetworach oraz w mleku i produktach mlecznych.

Jakie tłuszcze podawać dziecku?
W diecie dzieci powinny się znaleźć zarówno tłuszcze pochodzenia zwierzęcego (masło), jak i roślinnego (oleje, oliwa). Tłuszcze szczególnie zalecane w codziennej diecie to takie, które zawierają znaczące ilości nienasyconych kwasów tłuszczowych, przede wszystkim  długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, które są niezbędne do rozwoju tak ważnych organów jak mózg i siatkówka oka. Bogatym źródłem najbardziej korzystnych dla zdrowia tłuszczów są ryby, oleje roślinne oraz orzechy, które mogą stanowić doskonałą przekąskę.

Jakie tłuszcze eliminować z diety?
Należy zdecydowanie unikać podawania dzieciom pieczywa cukierniczego oraz żywności typu fast food, które zawierają szkodliwe izomery trans kwasów tłuszczowych. Spożycie niekorzystnych dla zdrowia nasyconych kwasów tłuszczowych zgodnie z najnowszymi normami żywienia1 nie powinno przekraczać 11,1 g/dzień. Jednak badania2 pokazują, że dzieci w wieku 1-3 lata spożywają ich aż o 40% więcej.
Znaczne ilości tłuszczu w diecie dzieci mogą pochodzić z produktów cukierniczych i czekoladowych, które dostarczają od około 10 g do ponad 30 g tłuszczu w 100 g produktu. Dodatkowo zawierają one tzw. tłuszcz utwardzony, który jest źródłem niekorzystnych dla zdrowia izomerów trans kwasów tłuszczowych (tłuszcze trans). Z kolei porcja produktów typu fast food dostarcza przeciętnie od 20 g do ponad 30 g tłuszczu. Jeszcze więcej tłuszczu zawierają chipsy ziemniaczane, bo około 40 g w 100 g produktu (mała paczka chipsów).
Ograniczenie spożycia tłuszczu powinno odnosić się do tych właśnie produktów. Najlepiej zastępować złe tłuszcze dobrymi, pamiętając o tym, by dzienny bilans spożycia tego składnika odpowiadał zalecanym normom żywieniowym.

Masło czy margaryna?
Do ukończenia 3. roku życia w diecie dziecka powinno pojawiać się masło. Zawarty w nim cholesterol odgrywa kluczową rolę w rozwoju układu nerwowego. Masło jest świetnym dodatkiem do kanapek, zwykłe masło nie nadaje się jednak do przygotowywania potraw w wysokich temperaturach. W wysokich temperaturach sprawdzi się masło klarowane - tłuszcz zwierzęcy, wytwarzany przez gotowanie masła na małym ogniu i usuwanie (klarowanie) pojawiających się na jego powierzchni szumowin oraz osadów na dnie. Takie masło ma wysoką temperaturą dymienia, dzięki czemu można go stosować do smażenia, gotowania i pieczenia.
Kupując masło, zwracaj uwagę na ilość zawartego w produkcie tłuszczu mlecznego – powinien on stanowić minimum 82%. Tylko wtedy na opakowaniu może pojawić się nazwa „masło”. 

Obróbka termiczna tłuszczów
Do przygotowania potraw w wysokiej temperaturze (smażenia, duszenia oraz pieczenia) używaj  olejów, które są zalecane do tego typu obróbki. Są to olej rzepakowy, rafinowana oliwa z oliwek oraz olej ryżowy. Do obróbki cieplnej nie nadają się oliwa z oliwek extra virgin, olej słonecznikowy, lniany, z pestek dyni oraz winogron. Są one natomiast znakomite do stosowania na zimno – jako dodatek do sałatek i surówek.

Przypisy Rozwiń
  • 1. 1 Jarosz M. i wsp.: „Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja”; Instytut Żywności i Żywienia, 2012.
  • 2. 2 Weker H. i wsp.: „Kompleksowa ocena sposobu żywienia dzieci w wieku 13-36 miesięcy w Polsce”; Instytut Matki i Dziecka we współpracy z Fundacją NUTRICIA, 2011.

Czy znalazłeś odpowiedź na swoje pytanie?
Jeśli nie zadaj pytanie ekspertowi.

Przeczytaj również

Chcesz regularnie otrzymywać porady dopasowane do wieku Twojego maluszka? Zapisz się do naszego newslettera!
Chcesz regularnie otrzymywać
porady dopasowane do wieku
Twojego maluszka?
Zapisz się do naszego newslettera!
Zapisz się