1000 dni żywienia / 25-36 miesięcy / Zasady żywienia

Wapń – kluczowy składnik diety

Badania1 pokazują,  że 80% dzieci otrzymuje zbyt małą ilość wapnia w diecie. Tymczasem wapń jest obok witaminy D kluczowym składnikiem w diecie dziecka, zapewniającym prawidłowy wzrost oraz mocne kości i zęby. 
W pierwszych latach życia dziecka należy zwrócić szczególną uwagę na ten składnik odżywczy. Niedobór wapnia może być bardzo niebezpieczny. Może prowadzić do powstania kości o osłabionej strukturze, podatnych na złamania i urazy. Dlatego też w fazie intensywnego wzrostu i rozwoju dziecka odpowiednie spożycie produktów bogatych w wapń jest szczególnie ważne. Wapń jest też niezbędny do prawidłowej pracy układu nerwowego i sercowo-naczyniowego.

Najlepsze źródło wapnia w diecie 
Wapń z mleka i przetworów mlecznych przyswajany jest przez organizm w ponad 30%. Dlatego też to właśnie mleko (w tym mleko modyfikowane) oraz przetwory mleczne stanowią najlepsze źródło wapnia w diecie malucha.
Wapń w znacznych ilościach występuje również w zielonych warzywach, takich jak kapusta, szpinak, brokuły, suszonych owocach czy roślinach strączkowych, ale ze względu na obecność fitynianów i szczawianów jego przyswajalność jest dużo niższa.

Jak dostarczać dziecku odpowiednią ilość wapnia?
Rekomendowana przez obecne normy żywienia2 dzienna ilość wapnia wynosi 700 mg. Aby dostarczyć taką ilość wapnia w diecie, dziecko powinno codziennie otrzymywać 2 porcje mleka (2 szklanki) oraz 1 porcję produktów mlecznych. Najlepsze są produkty mleczne fermentowane: jogurty, maślanki i kefiry. Zawierają one mniejsze ilości laktozy niż mleko, przez co mogą być lepiej tolerowane przez dzieci. W ich składzie znajdują się bakterie kwasu mlekowego, niezbędne dla rozwoju prawidłowej mikroflory bakteryjnej w układzie pokarmowym.
W jadłospisie dziecka powinny się znaleźć również sery twarogowe oraz żółte sery podpuszczkowe. Jednak, ze względu na zawarte w nich duże ilości soli i tłuszczu, ich ilość w diecie nie powinna przekraczać jednego plasterka dziennie. 
1 szklankę mleka można zastąpić 1 szklanką jogurtu, kefiru lub maślanki, 2 łyżeczkami twarogu ziarnistego lub 2 cienkimi plasterkami sera żółtego (zaleca się jeden plasterek dziennie).

Jakich produktów unikać?
Należy unikać serków topionych, których skład nie jest odpowiedni dla małych dzieci. A także produktów seropodobnych, które zawierają w swoim składzie znaczenie mniej składników odżywczych.
Jogurty owocowe, serki homogenizowane, napoje mleczne smakowe oraz różnego rodzaju desery mleczne powinny być ograniczane w diecie dziecka ze względu na znaczną zawartość cukrów prostych oraz tłuszczu. Sprawdzaj na etykiecie, czy produkt nie zawiera w swoim składzie sztucznych dodatków – zagęszczaczy, stabilizatorów, sztucznych barwników i aromatów.

Naturalne – niesłodzone
Wybieraj produkty mleczne naturalne. Zamiast owocowego jogurtu wybierz jogurt naturalny i dodaj do niego świeże owoce. Naturalne mleczne produkty fermentowane stanowią doskonałą bazę dla zdrowych i pysznych deserów. Przy ich przyrządzaniu należy jednak pamiętać o ograniczaniu cukru.

Gdy dziecko nie chce pić mleka
Mleko i jego przetwory są niezbędnym elementem diety dziecka i ze względu na wysoką wartość odżywczą nie mogą być zastąpione innymi produktami spożywczymi. Gdy dziecko nie chce pić mleka ani spożywać przetworów mlecznych, można dodawać mleko do zup, polewać surówki sosami na bazie jogurtu, przygotowywać sosy do makaronu czy mięsa na bazie mleka oraz mleczno-jogurtowe koktajle z owocami. Dobrym pomysłem są również pasty do smarowania pieczywa oraz naleśników na bazie sera twarogowego oraz budyń na deser.

1 Weker H. i wsp.: „Kompleksowa ocena sposobu żywienia dzieci w wieku 13-36 miesięcy w Polsce”; Instytut Matki i Dziecka we współpracy z Fundacją NUTRICIA, 2011.

2 Jarosz M. i wsp.: „Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja”; Instytut Żywności i Żywienia, 2012.